Сябры!

Жыхары дамоў, двароў, кварталаў і мікрараёнаў!

Нашая ініцыятыва "КОТэГС" дапаможа Вам арганізаваць выбары ў мясцовае самакіраванне ў межах закона ўжо сёння.

Вы зможаце забяспечыць:
- стварэнне народных дружынаў,
- захаванасць народных муралаў і нацыянальнай сімволікі ў дварах,
- законнасць дваровых сходаў, канцэртаў ды іншых ініцыятываў.

Сябры!

Жыхары дамоў, двароў, кварталаў і мікрараёнаў!

Нашая ініцыятыва "КОТэГС" дапаможа Вам арганізаваць выбары ў мясцовае самакіраванне ў межах закона ўжо сёння.

Вы зможаце забяспечыць:
- стварэнне народных дружынаў,
- захаванасць народных муралаў і нацыянальнай сімволікі ў дварах,
- законнасць дваровых сходаў, канцэртаў ды іншых ініцыятываў.

Што такое
КОТэГСы

Закон аб мясцовым кіраванні і самакіраванні дазваляе грамадзянам ствараць калегіяльныя органы тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання (КОТэГСы). На падставе дваравых калектываў, якія ўжо існуюць, Вы можаце стаць чальцамі КОТэГСаў.

Вы самі зможаце вырашаць, як будзе выглядаць Вашая вуліца ці квартал, якія муралы будуць на сценах Вашых дамоў, у якія колеры будуць пафарбаваныя лаўкі каля пад'ездаў. Вы зможаце вызначаць, якія артысты будуць выступаць з вашых гаўбцоў. Вам проста трэба абраць сваіх прадстаўнікоў у КОТэГСы, якія будуць адстойваць Вашыя інтарэсы.

Вам не будуць больш пагражаць штрафамі за бчб у вакне ці на гаўбцы. Камунальнікі не змогуць зафарбаваць патрыятычныя муралы. Вас змогуць ахоўваць народныя дружыны ад неапазнаных бегаючых аб'ектаў у балаклавах.

?

Навошта патрэбныя КОТэГСы?

Добраўпарадкаванне
Удзел у прыняцці рашэнняў аб тым, як выглядаюць двары вашых дамоў і якія муралы павінны ўпрыгожваць ваш мікрараён. Добраўпарадкаванне пляцовак: дзіцячых, спартыўных і для выгулу жывёлаў.
Клубы самадзейнасці
Арганізацыя культурніцкіх, спартыўных, адукацыйных ды іншых мерапрыемстваў. Садзейнічанне ў адраджэнні і захаванні культурных каштоўнасцяў, нацыянальных звычаяў і традыцыяў, у прапагандзе здаровага ладу жыцця, у развіцці фізічнай культуры, мастацкай і тэхнічнай творчасці.
Групы выходнага дня
Арганізацыя сумесных мерапрыемстваў для дзяцей, навучанне правілам паводзінаў на вуліцы, дома і ў грамадскіх месцах, выхаванне нацыянальнай годнасці і любові да Беларусі, роднага горада.
Сумеснае баўленне вольнага часу
Канцэрты, агульная гарбата, адпачынак і сумесныя гульні.
Дабрачыннасць
Сацыяльная падтрымка сем'яў (дзеці, самотныя людзі сталага веку, інваліды, шматдзетныя і праблемныя сем'і). Дапамога пацярпелым.
Садзейнічанне ў выбарах
Павелічэнне грамадзянскай актыўнасці і адказнасці жыхароў пры падрыхтоўцы і правядзенні выбарчых кампаніяў. Садзейнічанне грамадскім аб'яднанням, якія спрыяюць працэсам пабудовы дэмакратычнай, прававой, сацыяльнай дзяржавы.
Добраахвотныя народныя дружыны
Прыцягненне жыхароў да праваахоўчай дзейнасці. Прававая асвета. Прафілактыка правапарушэнняў.
Правядзенне сходу
(для абрання новых чальцоў, унясення зменаў у Палажэнне аб КОТэГС, планы дзейнасці на бліжэйшы час і г.д.)
1
Аб'яднаецеся ў ініцыятыўную групу з актывістамі двара.
2
Удакладніце ў ЖЭС межы і колькасць жыхароў КОТэГСа.
3
Збярыце подпісы 25% жыхароў за правядзенне сходу і ў падтрымку Вашых прадстаўнікоў (упаўнаважаных).
4
Занясіце подпісы і апавяшчэнне ў адміністрацыю.
5
Правядзіце сход і абярыце новых чальцоў Вашага самакіравання.
ПАДРАБЯЗНАЯ ІНСТРУКЦЫЯ
ПАСЛЯДОЎНАСЦЬ ДЗЕЯННЯЎ ПА АРГАНІЗАЦЫІ ДЗЕЙНАСЦІ КОТэГСа
Крок 1. ВЫСВЯТЛЕННЕ ІНФАРМАЦЫІ ПРА ДЗЕЮЧЫ КОТэГС

Спачатку трэба даведацца, ці існуе ўжо дзеючы КОТэГС на тэрыторыі вашага дома, двара, квартала, вуліцы. Дзеля гэтага трэба звярнуцца ў ЖЭС, якая абслугоўвае Ваш дом, ці даслаць запыт у адміністрацыю / выканкам (узор ліста). Верагодней за ўсё, КОТэГС ужо створаны і існуе, праўда, толькі на паперы. Значыць, Вы і Вашыя суседзі можаце удыхнуць у яго новае жыццё.

УВАГА: Калі на тэрыторыі Вашага пражывання КОТэГС не створаны і не дзейнічае – Вы з суседзямі можаце стварыць яго самастойна (АЛГАРЫТМ).

Калі КОТэГС створаны, Вам трэба:

  • даведацца ў мясцовай ЖЭС ці выканкаме / адміністрацыі межы тэрыторыі КОТэГС, а таксама колькасць грамадзянаў, якія дасягнулі 18-ці гадовага ўзросту і пражываюць на тэрыторыі мясцовага КОТэГС, атрымаць адпаведную даведку (узор ліста);
  • усталяваць кантакт з дзеючымі чальцамі КОТэГС;
  • азнаёміцца з прынятым Палажэннем, пратаколам сходу і заснавання КОТэГС, а таксама спісам удзельнікаў сходу (узор звароту да старшыні КОТэГСа ці ў адміністрацыю / выканкам);
  • ініцыяваць мясцовы сход для абмеркавання актуальных пытанняў мясцовага самакіравання (гэта могуць быць выбары новых чальцоў КОТэГС, зменяненні ў Палажэнне аб КОТэГС, планы дзейнасці на бліжэйшы час і г. д.)

Важна! У вялікіх гарадах КОТэГСы часцей за ўсё ўключаюць вялікую колькасць жыхароў і правядзенне мясцовых сходаў у іх ускладненае. Таму калі на тэрыторыі Вашага КОТэГСа пражывае больш за 500 жыхароў, мы рэкамендуем арганізоўваць сход упаўнаважаных. Далей у гэтай інструкцыі гаворка будзе ісці менавіта пра сходз ўпаўнаважаных.
Інструкцыя для правядзення мясцовага сходу для арганізацыі дзейнасці КОТэГСаў з колькасцю жыхароў менш за 500 чалавек дасягальная да запампоўкі (ІНСТРУКЦЫЯ).


Крок 2. ПАДРЫХТОЎКА ДА МЯСЦОВАГА СХОДУ ЎПАЎНАВАЖАНЫХ

Калі Вы знайшлі ўсю інфармацыю пра КОТэГС, які існуе на вашай тэрыторыі, Вы можаце ініцыяваць мясцовы сход упаўнаважаных для вырашэння актуальных для жыхароў пытанняў. Для гэтага трэба:

  • стварыць ініцыятыўную групу;
  • правесці паседжэнне ініцыятыўнай групы і прыняць рашэнне аб ініцыяванні мясцовага сходу (Спампаваць ўзоры -- ПРАТАКОЛ ПАСЕДЖАННЯ и РЕГІСТРАЦЫЙНЫ СПІС);
  • падрыхтаваць праект парадку дня мясцовага сходу, вызначыць дату, час і месца яго правядзення;
  • на працягу трох месяцаў да меркаванай даты правядзення сходу сабраць подпісы ў падтрымку прапановы аб правядзенні сходу, ўпаўнаважаных, якiя вылучаюцца, і аформіць гэтыя подпісы ў выглядзе падпісных лістоў (не менш за 25 працэнтаў грамадзянаў, якія дасягнулі 18-ці гадоў і якія пражываюць на тэрыторыі Вашага КОТэГС) (спампаваць ўзор - ПАДПІСНЫ ЛІСТ);
  • падаць апавяшчэнне аб правядзенні сходу разам з падпіснымі лістамі ў мясцовы выканкам / адміністрацыю не пазней, чым за 15 каляндарных дзён да даты правядзення сходу (спампаваць ўзор - АПАВЯШЧЭННЕ);
  • ў сямідзённы тэрмін атрымаць пісьмовы адказ мясцовага выканкама / адміністрацыі аб наяўнасці ці адсутнасці перашкодаў да правядзення сходу.


Крок 3.ІНФАРМАВАННЕ ЖЫХАРОЎ АБ ПРАВЯДЗЕННІ СХОДУ

Решение о созыве местного собрания уполномоченных доводится до сведения граждан не позднее, чем за 7 календарных дней до его проведения. В этот срок нужно оповестить жителей территории Вашего КОТОСа о проведении местного собрания уполномоченных.

Рашэнне аб скліканні мясцовага сходу ўпаўнаважаных даводзіцца да ведама грамадзянаў не пазней, чым за 7 каляндарных дзён да яго правядзення. У гэты тэрмін трэба апавясціць жыхароў тэрыторыі Вашага КОТэГСа аб правядзенні мясцовага сходу ўпаўнаважаных.

Спосабы апавяшчэння:

  • размяшчэннем (вывешваннем) абвестак у агульнадасягальных месцах;
  • паімённае апавяшчэнне - давядзенне згаданай інфармацыі да ведама кожнага жыхара адпаведнай тэрыторыі;
  • апублікаванне абвесткі ў сродках масавай інфармацыі;
  • апублікаванне інфармацыі ў сетцы Інтэрнэт.

У абвестцы абавязкова павінна ўтрымлівацца наступная інфармацыя:

  • дата, час, месца правядзення сходу;
  • парадак дня.


Крок 4. ПРАВЯДЗЕННЕ МЯСЦОВАГА СХОДУ ЎПАЎНАВАЖАНЫХ

У сходзе ўпаўнаважаных прымаюць удзел упаўнаважаныя, за вылучэнне якіх сабрана не менш за 25% подпісаў жыхароў КОТэГСаў.

ВАЖНА: сход упаўнаважаных правамоцны, калi ў iм бярэ ўдзел не менш за дзве траціны асобаў, ўпаўнаважаных удзельнічаць у мясцовым сходзе ўпаўнаважаных.

Складаецца спіс дэлегатаў, прысутных на сходзе ўпаўнаважаных.

ПЛАН ПРАВЯДЗЕННЯ МЯСЦОВАГА СХОДУ ЎПАЎНАВАЖАНЫХ

• Адкрыццё сходу праводзіць старшыня ініцыятыўнай групы, які з'яўляецца старшынём сходу.

• Старшыня сходу прапануе ўдзельнікам мерапрыемства абраць са свайго складу сакратара сходу і падліковую камісію. Функцыі старшыні – вядзенне сходу ў адпаведнасці з парадкам дня, прадастаўленне слова выступоўцам. Функцыі сакратара – вядзенне пратакола сходу.

• Зацвярджаецца парадак дня і рэгламент сходу.

• Рашэнне на сходзе лічыцца прынятым, калі за яго прагаласавала большасць ад колькасці ўдзельнікаў сходу ці ўпаўнаважаных, прысутных на сходзе.

• На сходзе могуць быць абмеркаваныя і прынятыя рашэнні па наступных пытаннях:
- зацвярджэнне змяненняў у Палажэнне аб КОТэГСе;
- абранне чальцоў КОТэГСа і рэвізійнай камісіі;
- іншыя пытанні, вызначаныя ў парадку дня мясцовага сходу.


Крок 5. АФАРМЛЕННЕ ДАКУМАНТАЎ СХОДУ

Рашэнні, прынятыя на сходзе, афармляюцца пратаколам. УЗОР ПРАТАКОЛА і СПІС УДЗЕЛЬНІКАЎ.

Пратакол сходу павінен захоўвацца ў месцы, вызначаным на сходзе. Жыхар адпаведнай тэрыторыі КОТэГС мае права знаёміцца з пратаколам сходу грамадзянаў, рабіць з яго выпіскі.


Крок 6. АРГАНІЗАЦЫЯ ДЗЕЙНАСЦІ КОТэГС У АБНОЎЛЕНЫМ СКЛАДЗЕ

Пры неабходнасці атрымання кансультацыяў аб стварэнні і дзейнасці КОТэГСа (напрыклад, якія пытанні можа вырашаць КОТэГС) можаце звяртацца на гарачую лінію: +375 29 840 73 21

Пытанні, якія часта задаюцца

Што такое КОТэГС?
КОТэГС – гэта калектыўны орган тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання. Фактычна гэта група неабыякавых жыхароў Вашага жылога раёна, якая імкнецца зрабіць жыццё ў ім зручнай. Асноўная мэта - аб'яднаць жыхароў для самастойнага вырашэння пытанняў мясцовага значэння.
Якімі пытаннямі могуць займацца КОТэГСы?
Коратка: дзейнасць КОТэГСаў накіраваная на паляпшэнне якасці жыцця ў мікрараёнах, г. зн. зрабіць гэтае жыццё больш камфортным і цікавым.
  • садзейнічанне адраджэнню і захаванню культурных каштоўнасцяў, нацыянальных звычаяў і традыцыяў, развіццю мастацкай і тэхнічнай творчасці;
  • санітарны стан пад'езда, прыдамовай тэрыторыі;
  • азеляненне, рэканструкцыя, добраўпарадкаванне двароў, у тым ліку муралы (напрыклад, адрамантаваць праезд, пешаходныя дарожкі, лесвіцу, усталяваць новыя малыя архітэктурныя формы, карусель, разбіць кветнікі, паставіць тэнісны стол);
  • самадзейная творчасць;
  • стварэнне клубаў (культурніцкіх ды іншых);
  • групы выходнага дня;
  • прававая адукацыя;
  • сумеснае баўленне часу (арганізацыя канцэртаў, агульнай гарбаты);
  • збор сродкаў для патрэбаў жыхароў;
  • удзел у фармаванні добраахвотных народных дружынаў ці пунктаў аховы правапарадку ў раёне;
  • садзейнічанне ў рэалізацыі правоў, свабодаў і законных інтарэсаў грамадзянаў;
  • садзейнічанне ў правядзенні выбараў.
Якія нарматыўныя прававыя акты рэгулююць стварэнне і дзейнасць КОТэГСаў?
Ключавыя пытанні па стварэнні і дзейнасці (прававая база, мэта, задачы, накірункі дзейнасці, арганізацыйныя аспекты, удзел грамадзянаў, фінансаванне):
Парадак абрання чальцоў КОТэГСа (і адзінаасобных органаў ТГС):

Прыкладнае Палажэнне аб КОТэГСе (зацвярджаецца Саветам абласнога ўзроўню ці Мінгарсаветам): горад Мінск, Мінская вобласць.

Палажэнне аб АОТэГС (зацвярджаецца Саветамі першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на падставе прыкладнага Палажэння, якое зацвярджаецца Саветам абласнога ўзроўню): Мінская вобласць.
Як даведацца, ці створаны КОТэГС у маім доме, квартале, мікрараёне ці населеным пункце?
Хутчэй за ўсё, створаны. Але праверыць Вы можаце, звярнуўшыся ў ЖЭС, які абслугоўвае Ваш дом.

Вы таксама можаце накіраваць электронны зварот у адміністрацыю Вашага раёна / выканаўчы камітэт. У лісце варта пазначыць:
- прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку альбо ініцыялы;
- адрас свайго месца жыхарства (месца перабывання);
- выкладанне сутнасці звароту (Напрыклад: Прашу паведаміць, ці створаны орган тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання на тэрыторыі майго пражывання);
- адрас сваёй электроннай пошты.

Спампуйце ўзор ліста.
Як і дзе даведацца, якую тэрыторыю КОТэГС ахоплівае?
Лепш за ўсё ўдакладніць у праўлення ці чальцоў Вашага КОТэГСа. Папрасіце ў старшыні Вашага КОТэГСа азнаёміцца з наступнымі дакументамі:
- Палажэннем аб КОТэГСе.
- Пратаколам агульнага сходу па стварэнні КОТэГСа і абрання яго чальцоў.
- Пратаколамі пасяджэнняў органаў КОТэГСа.
- Кантактамі іншых чальцоў КОТэГСа.
На якой тэрыторыі ствараюцца КОТэГСы, якія дамы ў іх уваходзяць?
КОТэГСы (а таксама аднаасобныя органы ТГС) ствараюцца на частцы тэрыторыі адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі: тэрыторыі мікрараёнаў, кварталаў, вуліцаў, двароў, аграгарадкоў, пасёлкаў, вёсак і інш.
Ці можна стварыць КОТэГСы ў асобным шматкватэрным доме, калі ўжо некалькі дамоў ці ўвесь мікрараён аб'яднаныя ў КОТэГС?
На жаль, нельга.
Але вы можаце дадаткова абраць новых чальцоў у той КОТэГС, які ўжо існуе.
Як даведацца, хто з'яўляецца старшынём КОТэГСа ў маім доме, квартале, мікрараёне ці населеным пункце?
Вам трэба звярнуцца ў ЖЭС, якая абслугоўвае Ваш дом, з просьбай даць кантакт чальцоў КОТэГСа. Калі Вы жывяцё ў Мінску, дык мы можам паспрабаваць Вам дапамагчы і знайсці кантакты старшыні КОТэГСа.

Вы таксама можаце накіраваць электронны зварот у адміністрацыю Вашага раёна / выканаўчы камітэт. У лісце варта пазначыць:
- прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку альбо ініцыялы;
- адрас свайго месца жыхарства (месца перабывання);
- выкладанне сутнасці звароту (Напрыклад: Прашу даць мнеы кантактны тэлефон старшыні ці чальцоў органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання, які створаны на тэрыторыі майго пражывання);
- адрас сваёй электроннай пошты.

Спампуйце ўзор ліста.
Ці можна стаць чальцом КОТэГСа, напісаўшы заяву на ўваходжанне ў яго?
Не, нельга.
КОТэГСы ажыццяўляюць сваю дзейнасць на прынцыпах выбарнасці і падкантрольнасці грамадзянам, якія іх абралі. Гэта значыць, што прадугледжаная працэдура выбараў чальцоў КОТэГСа. Гэтая працэдура ўключае правядзенне мясцовага сходу (арт. 29 Закона «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні»).
Ці можа КОТэГС быць сфармаваны з чальцоў, прызначаных уладамі (адміністрацыяй / выканкамам альбо мясцовым саветам) без правядзення мясцовага сходу?
Не, не могуць.
КОТэГСы ажыццяўляюць сваю дзейнасць на прынцыпах выбарнасці і падкантрольнасці грамадзянам, якія іх абралі. Гэта значыць, што прадугледжаная працэдура выбараў чальцоў КОТэГСа. Гэтая працэдура ўключае правядзенне мясцовага сходу (арт. 29 Закона «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні»).
Але ўлады, безумоўна, маюць пэўныя кампетэнцыі ў сферы КОТэГСаў. Напрыклад, Саветы базавага ўзроўню (Мінгарсавет валодае паўнамоцтвамі базавага і абласнога ўзроўню) могуць вылучаць кандыдатаў у чальцы калегіяльных органаў тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання (арт. 19 Закона «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні»). Аднак кандыдат ад мясцовага савета таксама, як і іншыя кандыдаты, павінен быць падтрыманы большасцю галасоў на мясцовым сходзе.
Ці патрэбны дазвол выканкама / адміністрацыі для правядзення мясцовага сходу і абрання чальцоў КОТэГСа (заснавання КОТэГСа і інш.)?
Не, не патрэбны.
Закон «Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах» уводзіць апавяшчальны парадак склікання мясцовых сходаў па ініцыятыве грамадзянаў.
У выпадках, калі ініцыятарамі мясцовага сходу з'яўляюцца грамадзяне, ініцыятыўнай групай грамадзянаў не пазней, чым за 15 каляндарных дзён, павінна падавацца апавяшчэнне аб правядзенні мясцовага сходу ў мясцовы выканаўчы і распарадчы орган адпаведнага тэрытарыяльнага ўзроўню, на тэрыторыі якога плануецца правядзенне мясцовага сходу.
У апавяшчэнні пазначаюцца:
  • найменне адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі (яе часткі), на тэрыторыі якой мяркуецца правядзенне мясцовага сходу;
  • мэта мясцовага сходу і пытанні, якія выносяцца на яго абмеркаванне;
  • дата, час пачатку і заканчэння мясцовага сходу, месца яго правядзення;
  • меркаваная колькасць удзельнікаў мясцовага сходу;
  • характарыстыка памяшкання, у якім будзе праводзіцца мясцовы сход;
  • крыніцы фінансавання правядзення мясцовага сходу;
  • персанальныя дадзеныя кожнага чальца ініцыятыўнай групы ці асобы, адказнай за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу;
  • дата падачы апавяшчэння аб правядзенні мясцовага сходу.
Калі ініцыятарамі мясцовага сходу з'яўляюцца грамадзяне, разам з апавяшчэннем аб правядзенні мясцовага сходу ў мясцовы выканаўчы i распарадчы орган падаюцца падпісныя лісты.
Кіраўнік мясцовага выканаўчага і распарадчага органа (яго намеснік) разглядае апавяшчэнне аб правядзенні мясцовага сходу і не пазней, чым за сем каляндарных дзён да даты правядзення мясцовага сходу, у пісьмовай форме паведамляе чальцам ініцыятыўнай групы ці асобам, адказным за правядзенне мясцовага сходу, аб адсутнасці альбо аб наяўнасці перашкодаў для правядзення мясцовага сходу, а таксама аб адказнасці за парушэнне вызначанага парадку падрыхтоўкі і (ці) правядзення мясцовага сходу.

Ці могуць чыноўнікі забараніць правядзенне мясцовага сходу па арганізацыі дзейнасці КОТэГСа?
Існуе вычарпальны пералік перашкодаў для правядзення мясцовых сходаў. Перашкодамі для правядзення мясцовага сходу з'яўляюцца пералічаныя ў частцы другой артыкула 15 і частцы другой артыкула 19 Закона "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах" абставіны, наяўнасць якіх робіць немагчымым правядзенне мясцовага сходу:
  • мэтай сходу з'яўляецца ажыццяўленне прапаганды вайны ці экстрэмісцкай дзейнасці альбо парушэнне тэрытарыяльнай цэласнасці Рэспублікі Беларусь;
  • гэта ўяўляе пагрозу нацыянальнай бяспецы, грамадскаму парадку, правам і свабодам удзельнікаў сходу ці іншых асобаў;
  • памяшканне, дзе праводзіцца сход, не адпавядае санітарным, тэхнічным, супрацьпажарным патрабаванням;
  • у падтрымку прапановы аб правядзенні сходу выказаліся менш за 10 працэнтаў грамадзянаў, якія маюць права ўдзельнічаць у мясцовых сходах;
  • на сход вынесеныя пытанні, звязаныя з абраннем і вызваленнем Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, прызначэннем (абраннем, вызваленнем) службовых асобаў, прызначэнне (абранне, вызваленне) якіх адносіцца да кампетэнцыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і палатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь;
  • на сход вынесеныя пытанні аб прыняцці і змяненні бюджэту, аб прызначэнні, змяненнi i адмене падаткаў, збораў (пошлінаў), і г.д.
  • на сход вынесеныя пытанні аб амністыі, аб памілаванні.
Пры гэтым пералік пытанняў, якія не могуць выносіцца на мясцовыя сходы (частка другая артыкула 19), узгадняецца з спісам пытанняў, пералічаных у частцы трэцяй артыкула 112 Выбарчага кодэкса Рэспублікі Беларусь, якія не могуць выносіцца на рэферэндумы.
Як пераабраць органы праўлення КОТэГСа (старшыню, намесніка і іншых чальцоў)?

Органы праўлення КОТэГСа фарірмуюцца на яго пасяджэнні, г.зн. чальцы КОТэГСа праводзяць сумеснае пасяджэнне і абіраюць старшыню, намесніка старшыні і іншыя органы. Таму Вам для пачатку варта абраць новых чальцоў КОТэГСа, якія гатовыя адстойваць Вашыя інтарэсы ў КОТэГСе.

Для гэтага неабходна правесці сход жыхароў дома / квартала / мікрараёна, якія аб'яднаныя ў КОТэГС, дзеля таго, каб:

а) пазбавіць сяброўства ў КОТэГСе асобаў, якія сістэматычна без паважлівых прычынаў не выконваюць ўскладзеныя на іх абавязкі.

б) абраць новых чальцоў КОТэГСа.

Старшыня і яго намеснікі абіраюцца і вызваляюцца ад сваіх абавязкаў выключна на пасяджэнні КОТэГСа.
Для ініцыявання мясцовага сходу па абранні новых чальцоў КОТэГСа трэба сабраць 10% подпісаў. Дзе можна даведацца колькасць грамадзянаў, якія пражываюць на тэрыторыі КОТэГСа?
У Законе "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах" замацаваны абавязак мясцовых Саветаў дэпутатаў, выканаўчых і распарадчых органаў, іншых дзяржаўных арганізацыяў аказваць садзейнічанне ініцыятарам у падрыхтоўцы і правядзенні мясцовых сходаў, у тым ліку прадастаўляць інфармацыю аб колькасці грамадзянаў, якія маюць права ўдзельнічаць у мясцовых сходах на адпаведнай тэрыторыі (частка дзясятая артыкула 15 Закона "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах").

Спампаваць узор ліста.
Хто нясе адказнасць за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу?
Сябры ініцыятыўнай групы / арганізацыйнага камітэта адказныя за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу.
Асобы, адказныя за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу, сябры ініцыятыўнай групы абавязаныя:
  • увесь час прысутнічаць мясцовым сходзе, які праводзіцца;
  • забяспечваць выкананне ўмоваў i парадку правядзення мясцовага сходу, бяспеку ўдзельнікаў мясцовага сходу і іншых асобаў, захаванасць памяшкання ды іншай маёмасці;
  • пры выяўленні падчас правядзення мясцовага сходу ажыццяўлення удзельнікамі мясцовага сходу экстрэмісцкай дзейнасці альбо на запатрабаванне ўпаўнаважаных службовых асобаў дзяржаўнага органа, які ажыццяўляе супрацьдзеянне экстрэмізму, неадкладна прыняць меры па спыненні экстрэмізму;
  • спыняць іншыя супрацьпраўныя дзеянні ўдзельнікаў мясцовага сходу і (ці) асобаў, запрошаных на мясцовы сход, альбо паведамляць пра гэта ў тэрытарыяльны орган унутраных справаў;
  • у выпадку спынення мясцовага сходу, які праводзiцца, рашэнне аб гэтым давесці да ведама яго ўдзельнікаў;
  • мець адметны знак асобы, адказнай за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу, сябра ініцыятыўнай групы мясцовага сходу, які праводзіцца (нарукаўная павязка, бэйдж i да т.п.);
  • з'яўляцца на запрашэнне кiраўнiка (яго намеснiка) адпаведнага мясцовага выканаўчага i распарадчага органа ці тэрытарыяльнага органа ўнутраных справаў для ўдакладнення пытанняў, звязаных з правядзеннем мясцовага сходу, і г.д.
Што лепш абраць ініцыятыўную групу ці арганізацыйны камітэт пры стварэнні КОТэГСа?
Калі вы плануеце стварыць юрыдычную асобу (некамерцыйную арганізацыю), тады лепш абраць арганізацыйны камітэт. У іншым выпадку можна абраць ініцыятыўную групу.
Колькі чалавек павінна ўваходзіць у ініцыятыўную групу?
Мы рэкамендуем ўключаць у ініцыятыўную групу:
  • не менш за 3 чалавекі, калі ў КОТэГС (ці аднаасобны ТГС) уваходзіць менш за 500 жыхароў,
  • не менш за 10 чалавек, калі ў КОТэГС ўваходзіць больш за 500 жыхароў.
Памятайце: сябры ініцыятыўнай групы павінны збіраць подпісы і чым больш актывістаў (сябраў) будзе, тым меншую колькасць трэба будзе сабраць кожнаму з іх.
Хто можа быць сябрам ініцыятыўнай групы?
Грамадзяне, якія дасягнулі 18 гадоў, зарэгістраваныя па месцы жыхарства на тэрыторыі адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі (яе часткі), на якой праводзіцца мясцовы сход, а таксама грамадзяне, якія не зарэгістраваныя па месцы жыхарства на дадзенай тэрыторыі, але якія з'яўляюцца ўласнікамі нерухомай маёмасці, размешчанай на гэтай тэрыторыі, альбо валодаюць азначанай маёмасцю на іншых падставах, прадугледжаных заканадаўствам ці дамовай.
Я ўвесь час пражываю ў доме на тэрыторыі КОТэГСа, але зарэгістраваны (-ая) у іншым горадзе. Ці магу я браць удзел у мясцовым сходзе па выбары чальцоў КОТэГСа?
На жаль, не. Для ўдзелу ў мясцовым сходзе ў вас павінна быць рэгістрацыя па месцы жыхарства на тэрыторыі адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі (яе часткі), на якой праводзіцца мясцовы сход (частка першая артыкула 14 "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах").
Важна!
У мясцовых сходах маюць права ўдзельнічаць таксама грамадзяне, якія не зарэгістраваныя па месцы жыхарства на тэрыторыі, на якой праводзіцца мясцовы сход, але якія з'яўляюцца ўласнікамі нерухомай маёмасці, размешчанай на гэтай тэрыторыі альбо валодаюць азначанай маёмасцю на іншых падставах, прадугледжаных заканадаўствам ці дамовай (частка першая артыкула 14 закона "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах").
Ці могуць КОТэГСы стварыць дабраахвотную народную дружыну для аховы правапарадку на сваёй тэрыторыі?
Адной з задачаў тэрытарыяльнага самакіравання з'яўляецца "садзейнічанне ўпаўнаважаным органам у ажыццяўленні дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў ".

Да прыкладу, у Мінску КОТэГСы могуць прымаць удзел у фарміраванні добраахвотных народных дружынаў і грамадскіх пунктаў аховы парадку, калі ў іх у Палажэнні пазначаны адпаведны пункт. Згодна з прыкладным Палажэннем аб органах тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання ў горадзе Мінску такі пункт рэкамендаваны Мінгарсаветам.

Увага! КОТэГС павінен быць зарэгістраваны ў якасці юрыдычнай асобы, бо «добраахвотная дружына ствараецца па рашэнні ... органа кіравання іншай юрыдычнай асобы для ўдзелу ў ахове правапарадку на яго тэрыторыі і дзейнічае ў адпаведнасці з палажэннем, прынятым на аснове Прыкладнага палажэння аб дабраахвотнай дружыне, якое зацвярджаецца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь (паводле арт. 13 Закона «Аб удзеле грамадзянащ у ахове правапарадку»).
Як фінансуюцца КОТэГСы?
КОТэГСы фінансуюцца за кошт:
- дабраахвотных унёскаў і ахвяраванняў фізічных і юрыдычных асобаў;
- грашовых сродкаў, якія адлічваюцца адміністрацыямі і выканкамамі;
- даходаў ад уласнай гаспадарчай дзейнасці;
- даходаў ад відовішчных ды іншых мерапрыемстваў, арганізаваных органам ТГС;- - іншых паступлення, якія не супярэчаць заканадаўству.

КОТэГС можа ажыццяўляць прадпрымальніцкую дзейнасць толькі ў тым выпадку, калі яна неабходная для яго статутных мэтаў, дзеля якіх ён створаны, адпавядае гэтым мэтам і прадмету дзейнасці некамерцыйных арганізацый, альбо калі яна неабходная для выканання дзяржаўна значных задачаў, прадугледжаных у яго ўстаноўчых дакументах, адпавядае гэтым задачам і прадмету дзейнасці дадзенай арганізацыі (у адпаведнасці з арт. 46 Грамадзянскага кодэкса).
Як рэгіструюцца КОТэГСы?
У адміністрацыю горада / выканаўчы камітэт / адпаведны сельскі савет падаюцца наступныя дакументы:

заява, аформленая ў парадку, вызначаным адпаведным абласным Саветам дэпутатаў / Мінгарсаветам;

палажэнне аб калегіяльным органе тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання;

пратакол мясцовага сходу, які ўтрымлівае звесткі аб заснаванні органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання, зацвярджэнні палажэння пра яго і абранні яго чальцоў;

спіс удзельнікаў мясцовага сходу з пазначэннем прозвішча, уласнага імя, імя па бацьку, года нараджэння, грамадзянства, месца жыхарства;

спіс чальцоў органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання з пазначэннем прозвішча, уласнага імя, імя па бацьку, даты нараджэння, грамадзянства, месца жыхарства і нумара хатняга (мабільнага) тэлефона, месца працы (навучання) і нумара працоўнага тэлефона, пасады ў органе тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання.

Ці ёсць у КОТэГСаў памяшканне для сустрэчаў ці захоўвання матэрыялаў?
Так. Ва ўсіх КОТэГСаў ёсць памяшканне, якое павінна прадастаўляцца выканкамам / адміністрацыяй ці ЖЭС, абсталяванае сродкамі сувязі для функцыянальнай дзейнасці і прыёму грамадзянаў.
Якія інструманты ёсць у КОТэГСаў для вырашэння пытанняў? Якім чынам фактычна гэтыя пытанні могуць быць вырашаныя?
  • Легальны статус, які аблягчае ўзаемадзеянне з органамі ўлады.
  • Фінансаванне (унёскі, ахвяраванні). Сродкі таксама могуць прадастаўляцца з мясцовага бюджэту, але неабавязкова.
  • Памяшканне, якое прадстаўляецца ўладамі.
  • Дабраахвотныя дружыны.
Ці можа КОТэГС стварацца са статусам юрыдычнай асобы?
Так.
Калегіяльны орган тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання можа стварацца без утварэння юрыдычнай асобы альбо ў выглядзе юрыдычнай асобы (арт. 27 Закона "Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні"). Пры гэтым, КОТэГС, створаны ў выглядзе юрыдычнай асобы, з'яўляецца некамерцыйнай арганізацыяй.
Калі фарміруецца КОТэГС і распускаецца? У які тэрмін?
Чальцы органаў ТГС абіраюцца на тэрмін паўнамоцтваў Саветаў чарговага склікання. Выбары чальцоў КОТэГС праводзяцца пасля выбараў у мясцовыя саветы, а распускаецца КОТэГС пасля заканчэння паўнамоцтваў чарговага склікання мясцовых саветаў. Звычайна КОТэГСы абіраюцца на працягу месяца пасля даты выбараў у мясцовыя саветы, г.зн. да ўступлення ў абавязкі наноў абраных дэпутатаў, але ўсё залежыць ад кіраўніцтва выканкамаў / адміністрацыяў на месцах.
Ці атрымліваюць ва ўжо створаных КОТэГСах старшыні і чальцы КОТэГСаў зарплату?
Калі КОТэГСы зарэгістраваныя ў якасці юрыдычнай асобы, тады яны могуць прыняць такое рашэнне. Аднак фонд зарабатнай платы складаецца з унёскаў.
Ці ёсць у старшыняў і актыву КОТэГСаў абавязальніцтвы перад жыхарамі?
Стварэнне КОТэГСа ў выглядзе юрыдычнай асобы дазваляе ў адпаведнасці з артыкулам 44 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь, мець ва ўласнасці, гаспадарчым распараджэнні ці аператыўным кіраванні адасобленую маёмасць, несці самастойную адказнасць па сваіх абавязках, ад свайго імя набываць і ажыццяўляць маёмасныя і асабістыя немаёмасныя правы, выконваць абавязкі, быць пазоўнікам і адказчыкам у судзе.
Ці магу я прысутнічаць на пасяджэнні КОТэГСа?

Права грамадзянаў прысутнічаць на пасяджэнні КОТэГСа наўпрост прадугледжанае ў Законе ад 04.01.2010 "Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь".
Частка другая пункта 3 артыкула 31 Закона: "грамадзяне маюць права свабоднага доступу на пасяджэнні калегіяльнага органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання, удзелу ў яго працы з правам дарадчага голасу". Для ўдзелу ў пасяджэнні грамадзяніну варта мець пры сабе толькі пашпарт. Месца рэгістрацыі (прапіска) павінна ўваходзіць у зону дзейнасці КОТэГСа.
Што такое КОТэГС?
КОТэГС – гэта калектыўны орган тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання. Фактычна гэта група неабыякавых жыхароў Вашага жылога раёна, якая імкнецца зрабіць жыццё ў ім зручнай. Асноўная мэта - аб'яднаць жыхароў для самастойнага вырашэння пытанняў мясцовага значэння.
Якімі пытаннямі могуць займацца КОТэГСы?
Коратка: дзейнасць КОТэГСаў накіраваная на паляпшэнне якасці жыцця ў мікрараёнах, г. зн. зрабіць гэтае жыццё больш камфортным і цікавым.
  • садзейнічанне адраджэнню і захаванню культурных каштоўнасцяў, нацыянальных звычаяў і традыцыяў, развіццю мастацкай і тэхнічнай творчасці;
  • санітарны стан пад'езда, прыдамовай тэрыторыі;
  • азеляненне, рэканструкцыя, добраўпарадкаванне двароў, у тым ліку муралы (напрыклад, адрамантаваць праезд, пешаходныя дарожкі, лесвіцу, усталяваць новыя малыя архітэктурныя формы, карусель, разбіць кветнікі, паставіць тэнісны стол);
  • самадзейная творчасць;
  • стварэнне клубаў (культурніцкіх ды іншых);
  • групы выходнага дня;
  • прававая адукацыя;
  • сумеснае баўленне часу (арганізацыя канцэртаў, агульнай гарбаты);
  • збор сродкаў для патрэбаў жыхароў;
  • удзел у фармаванні добраахвотных народных дружынаў ці пунктаў аховы правапарадку ў раёне;
  • садзейнічанне ў рэалізацыі правоў, свабодаў і законных інтарэсаў грамадзянаў;
  • садзейнічанне ў правядзенні выбараў.
Якія нарматыўныя прававыя акты рэгулююць стварэнне і дзейнасць КОТэГСаў?
Ключавыя пытанні па стварэнні і дзейнасці (прававая база, мэта, задачы, накірункі дзейнасці, арганізацыйныя аспекты, удзел грамадзянаў, фінансаванне):
Парадак абрання чальцоў КОТэГСа (і адзінаасобных органаў ТГС):

Прыкладнае Палажэнне аб КОТэГСе (зацвярджаецца Саветам абласнога ўзроўню ці Мінгарсаветам): горад Мінск, Мінская вобласць.

Палажэнне аб АОТэГС (зацвярджаецца Саветамі першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на падставе прыкладнага Палажэння, якое зацвярджаецца Саветам абласнога ўзроўню): Мінская вобласць.
Як даведацца, ці створаны КОТэГС у маім доме, квартале, мікрараёне ці населеным пункце?
Хутчэй за ўсё, створаны. Але праверыць Вы можаце, звярнуўшыся ў ЖЭС, які абслугоўвае Ваш дом.

Вы таксама можаце накіраваць электронны зварот у адміністрацыю Вашага раёна / выканаўчы камітэт. У лісце варта пазначыць:
- прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку альбо ініцыялы;
- адрас свайго месца жыхарства (месца перабывання);
- выкладанне сутнасці звароту (Напрыклад: Прашу паведаміць, ці створаны орган тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання на тэрыторыі майго пражывання);
- адрас сваёй электроннай пошты.

Спампуйце ўзор ліста.
Як і дзе даведацца, якую тэрыторыю КОТэГС ахоплівае?
Лепш за ўсё ўдакладніць у праўлення ці чальцоў Вашага КОТэГСа. Папрасіце ў старшыні Вашага КОТэГСа азнаёміцца з наступнымі дакументамі:
- Палажэннем аб КОТэГСе.
- Пратаколам агульнага сходу па стварэнні КОТэГСа і абрання яго чальцоў.
- Пратаколамі пасяджэнняў органаў КОТэГСа.
- Кантактамі іншых чальцоў КОТэГСа.
На якой тэрыторыі ствараюцца КОТэГСы, якія дамы ў іх уваходзяць?
КОТэГСы (а таксама аднаасобныя органы ТГС) ствараюцца на частцы тэрыторыі адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі: тэрыторыі мікрараёнаў, кварталаў, вуліцаў, двароў, аграгарадкоў, пасёлкаў, вёсак і інш.
Ці можна стварыць КОТэГСы ў асобным шматкватэрным доме, калі ўжо некалькі дамоў ці ўвесь мікрараён аб'яднаныя ў КОТэГС?
На жаль, нельга.
Але вы можаце дадаткова абраць новых чальцоў у той КОТэГС, які ўжо існуе.
Як даведацца, хто з'яўляецца старшынём КОТэГСа ў маім доме, квартале, мікрараёне ці населеным пункце?
Вам трэба звярнуцца ў ЖЭС, якая абслугоўвае Ваш дом, з просьбай даць кантакт чальцоў КОТэГСа. Калі Вы жывяцё ў Мінску, дык мы можам паспрабаваць Вам дапамагчы і знайсці кантакты старшыні КОТэГСа.

Вы таксама можаце накіраваць электронны зварот у адміністрацыю Вашага раёна / выканаўчы камітэт. У лісце варта пазначыць:
- прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку альбо ініцыялы;
- адрас свайго месца жыхарства (месца перабывання);
- выкладанне сутнасці звароту (Напрыклад: Прашу даць мнеы кантактны тэлефон старшыні ці чальцоў органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання, які створаны на тэрыторыі майго пражывання);
- адрас сваёй электроннай пошты.

Спампуйце ўзор ліста.
Ці можна стаць чальцом КОТэГСа, напісаўшы заяву на ўваходжанне ў яго?
Не, нельга.
КОТэГСы ажыццяўляюць сваю дзейнасць на прынцыпах выбарнасці і падкантрольнасці грамадзянам, якія іх абралі. Гэта значыць, што прадугледжаная працэдура выбараў чальцоў КОТэГСа. Гэтая працэдура ўключае правядзенне мясцовага сходу (арт. 29 Закона «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні»).
Ці можа КОТэГС быць сфармаваны з чальцоў, прызначаных уладамі (адміністрацыяй / выканкамам альбо мясцовым саветам) без правядзення мясцовага сходу?
Не, не могуць.
КОТэГСы ажыццяўляюць сваю дзейнасць на прынцыпах выбарнасці і падкантрольнасці грамадзянам, якія іх абралі. Гэта значыць, што прадугледжаная працэдура выбараў чальцоў КОТэГСа. Гэтая працэдура ўключае правядзенне мясцовага сходу (арт. 29 Закона «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні»).
Але ўлады, безумоўна, маюць пэўныя кампетэнцыі ў сферы КОТэГСаў. Напрыклад, Саветы базавага ўзроўню (Мінгарсавет валодае паўнамоцтвамі базавага і абласнога ўзроўню) могуць вылучаць кандыдатаў у чальцы калегіяльных органаў тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання (арт. 19 Закона «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні»). Аднак кандыдат ад мясцовага савета таксама, як і іншыя кандыдаты, павінен быць падтрыманы большасцю галасоў на мясцовым сходзе.
Ці патрэбны дазвол выканкама / адміністрацыі для правядзення мясцовага сходу і абрання чальцоў КОТэГСа (заснавання КОТэГСа і інш.)?
Не, не патрэбны.
Закон «Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах» уводзіць апавяшчальны парадак склікання мясцовых сходаў па ініцыятыве грамадзянаў.
У выпадках, калі ініцыятарамі мясцовага сходу з'яўляюцца грамадзяне, ініцыятыўнай групай грамадзянаў не пазней, чым за 15 каляндарных дзён, павінна падавацца апавяшчэнне аб правядзенні мясцовага сходу ў мясцовы выканаўчы і распарадчы орган адпаведнага тэрытарыяльнага ўзроўню, на тэрыторыі якога плануецца правядзенне мясцовага сходу.
У апавяшчэнні пазначаюцца:
  • найменне адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі (яе часткі), на тэрыторыі якой мяркуецца правядзенне мясцовага сходу;
  • мэта мясцовага сходу і пытанні, якія выносяцца на яго абмеркаванне;
  • дата, час пачатку і заканчэння мясцовага сходу, месца яго правядзення;
  • меркаваная колькасць удзельнікаў мясцовага сходу;
  • характарыстыка памяшкання, у якім будзе праводзіцца мясцовы сход;
  • крыніцы фінансавання правядзення мясцовага сходу;
  • персанальныя дадзеныя кожнага чальца ініцыятыўнай групы ці асобы, адказнай за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу;
  • дата падачы апавяшчэння аб правядзенні мясцовага сходу.
Калі ініцыятарамі мясцовага сходу з'яўляюцца грамадзяне, разам з апавяшчэннем аб правядзенні мясцовага сходу ў мясцовы выканаўчы i распарадчы орган падаюцца падпісныя лісты.
Кіраўнік мясцовага выканаўчага і распарадчага органа (яго намеснік) разглядае апавяшчэнне аб правядзенні мясцовага сходу і не пазней, чым за сем каляндарных дзён да даты правядзення мясцовага сходу, у пісьмовай форме паведамляе чальцам ініцыятыўнай групы ці асобам, адказным за правядзенне мясцовага сходу, аб адсутнасці альбо аб наяўнасці перашкодаў для правядзення мясцовага сходу, а таксама аб адказнасці за парушэнне вызначанага парадку падрыхтоўкі і (ці) правядзення мясцовага сходу.

Ці могуць чыноўнікі забараніць правядзенне мясцовага сходу па арганізацыі дзейнасці КОТэГСа?
Існуе вычарпальны пералік перашкодаў для правядзення мясцовых сходаў. Перашкодамі для правядзення мясцовага сходу з'яўляюцца пералічаныя ў частцы другой артыкула 15 і частцы другой артыкула 19 Закона "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах" абставіны, наяўнасць якіх робіць немагчымым правядзенне мясцовага сходу:
  • мэтай сходу з'яўляецца ажыццяўленне прапаганды вайны ці экстрэмісцкай дзейнасці альбо парушэнне тэрытарыяльнай цэласнасці Рэспублікі Беларусь;
  • гэта ўяўляе пагрозу нацыянальнай бяспецы, грамадскаму парадку, правам і свабодам удзельнікаў сходу ці іншых асобаў;
  • памяшканне, дзе праводзіцца сход, не адпавядае санітарным, тэхнічным, супрацьпажарным патрабаванням;
  • у падтрымку прапановы аб правядзенні сходу выказаліся менш за 10 працэнтаў грамадзянаў, якія маюць права ўдзельнічаць у мясцовых сходах;
  • на сход вынесеныя пытанні, звязаныя з абраннем і вызваленнем Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, прызначэннем (абраннем, вызваленнем) службовых асобаў, прызначэнне (абранне, вызваленне) якіх адносіцца да кампетэнцыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і палатаў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь;
  • на сход вынесеныя пытанні аб прыняцці і змяненні бюджэту, аб прызначэнні, змяненнi i адмене падаткаў, збораў (пошлінаў), і г.д.
  • на сход вынесеныя пытанні аб амністыі, аб памілаванні.
Пры гэтым пералік пытанняў, якія не могуць выносіцца на мясцовыя сходы (частка другая артыкула 19), узгадняецца з спісам пытанняў, пералічаных у частцы трэцяй артыкула 112 Выбарчага кодэкса Рэспублікі Беларусь, якія не могуць выносіцца на рэферэндумы.
Як пераабраць органы праўлення КОТэГСа (старшыню, намесніка і іншых чальцоў)?

Органы праўлення КОТэГСа фарірмуюцца на яго пасяджэнні, г.зн. чальцы КОТэГСа праводзяць сумеснае пасяджэнне і абіраюць старшыню, намесніка старшыні і іншыя органы. Таму Вам для пачатку варта абраць новых чальцоў КОТэГСа, якія гатовыя адстойваць Вашыя інтарэсы ў КОТэГСе.

Для гэтага неабходна правесці сход жыхароў дома / квартала / мікрараёна, якія аб'яднаныя ў КОТэГС, дзеля таго, каб:

а) пазбавіць сяброўства ў КОТэГСе асобаў, якія сістэматычна без паважлівых прычынаў не выконваюць ўскладзеныя на іх абавязкі.

б) абраць новых чальцоў КОТэГСа.

Старшыня і яго намеснікі абіраюцца і вызваляюцца ад сваіх абавязкаў выключна на пасяджэнні КОТэГСа.
Для ініцыявання мясцовага сходу па абранні новых чальцоў КОТэГСа трэба сабраць 10% подпісаў. Дзе можна даведацца колькасць грамадзянаў, якія пражываюць на тэрыторыі КОТэГСа?
У Законе "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах" замацаваны абавязак мясцовых Саветаў дэпутатаў, выканаўчых і распарадчых органаў, іншых дзяржаўных арганізацыяў аказваць садзейнічанне ініцыятарам у падрыхтоўцы і правядзенні мясцовых сходаў, у тым ліку прадастаўляць інфармацыю аб колькасці грамадзянаў, якія маюць права ўдзельнічаць у мясцовых сходах на адпаведнай тэрыторыі (частка дзясятая артыкула 15 Закона "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах").

Спампаваць узор ліста.
Хто нясе адказнасць за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу?
Сябры ініцыятыўнай групы / арганізацыйнага камітэта адказныя за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу.
Асобы, адказныя за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу, сябры ініцыятыўнай групы абавязаныя:
  • увесь час прысутнічаць мясцовым сходзе, які праводзіцца;
  • забяспечваць выкананне ўмоваў i парадку правядзення мясцовага сходу, бяспеку ўдзельнікаў мясцовага сходу і іншых асобаў, захаванасць памяшкання ды іншай маёмасці;
  • пры выяўленні падчас правядзення мясцовага сходу ажыццяўлення удзельнікамі мясцовага сходу экстрэмісцкай дзейнасці альбо на запатрабаванне ўпаўнаважаных службовых асобаў дзяржаўнага органа, які ажыццяўляе супрацьдзеянне экстрэмізму, неадкладна прыняць меры па спыненні экстрэмізму;
  • спыняць іншыя супрацьпраўныя дзеянні ўдзельнікаў мясцовага сходу і (ці) асобаў, запрошаных на мясцовы сход, альбо паведамляць пра гэта ў тэрытарыяльны орган унутраных справаў;
  • у выпадку спынення мясцовага сходу, які праводзiцца, рашэнне аб гэтым давесці да ведама яго ўдзельнікаў;
  • мець адметны знак асобы, адказнай за падрыхтоўку і правядзенне мясцовага сходу, сябра ініцыятыўнай групы мясцовага сходу, які праводзіцца (нарукаўная павязка, бэйдж i да т.п.);
  • з'яўляцца на запрашэнне кiраўнiка (яго намеснiка) адпаведнага мясцовага выканаўчага i распарадчага органа ці тэрытарыяльнага органа ўнутраных справаў для ўдакладнення пытанняў, звязаных з правядзеннем мясцовага сходу, і г.д.
Што лепш абраць ініцыятыўную групу ці арганізацыйны камітэт пры стварэнні КОТэГСа?
Калі вы плануеце стварыць юрыдычную асобу (некамерцыйную арганізацыю), тады лепш абраць арганізацыйны камітэт. У іншым выпадку можна абраць ініцыятыўную групу.
Колькі чалавек павінна ўваходзіць у ініцыятыўную групу?
Мы рэкамендуем ўключаць у ініцыятыўную групу:
  • не менш за 3 чалавекі, калі ў КОТэГС (ці аднаасобны ТГС) уваходзіць менш за 500 жыхароў,
  • не менш за 10 чалавек, калі ў КОТэГС ўваходзіць больш за 500 жыхароў.
Памятайце: сябры ініцыятыўнай групы павінны збіраць подпісы і чым больш актывістаў (сябраў) будзе, тым меншую колькасць трэба будзе сабраць кожнаму з іх.
Хто можа быць сябрам ініцыятыўнай групы?
Грамадзяне, якія дасягнулі 18 гадоў, зарэгістраваныя па месцы жыхарства на тэрыторыі адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі (яе часткі), на якой праводзіцца мясцовы сход, а таксама грамадзяне, якія не зарэгістраваныя па месцы жыхарства на дадзенай тэрыторыі, але якія з'яўляюцца ўласнікамі нерухомай маёмасці, размешчанай на гэтай тэрыторыі, альбо валодаюць азначанай маёмасцю на іншых падставах, прадугледжаных заканадаўствам ці дамовай.
Я ўвесь час пражываю ў доме на тэрыторыі КОТэГСа, але зарэгістраваны (-ая) у іншым горадзе. Ці магу я браць удзел у мясцовым сходзе па выбары чальцоў КОТэГСа?
На жаль, не. Для ўдзелу ў мясцовым сходзе ў вас павінна быць рэгістрацыя па месцы жыхарства на тэрыторыі адміністратыўна-тэрытарыяльнай адзінкі (яе часткі), на якой праводзіцца мясцовы сход (частка першая артыкула 14 "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах").
Важна!
У мясцовых сходах маюць права ўдзельнічаць таксама грамадзяне, якія не зарэгістраваныя па месцы жыхарства на тэрыторыі, на якой праводзіцца мясцовы сход, але якія з'яўляюцца ўласнікамі нерухомай маёмасці, размешчанай на гэтай тэрыторыі альбо валодаюць азначанай маёмасцю на іншых падставах, прадугледжаных заканадаўствам ці дамовай (частка першая артыкула 14 закона "Аб рэспубліканскіх і мясцовых сходах").
Ці могуць КОТэГСы стварыць дабраахвотную народную дружыну для аховы правапарадку на сваёй тэрыторыі?
Адной з задачаў тэрытарыяльнага самакіравання з'яўляецца "садзейнічанне ўпаўнаважаным органам у ажыццяўленні дзейнасці па прафілактыцы правапарушэнняў ".

Да прыкладу, у Мінску КОТэГСы могуць прымаць удзел у фарміраванні добраахвотных народных дружынаў і грамадскіх пунктаў аховы парадку, калі ў іх у Палажэнні пазначаны адпаведны пункт. Згодна з прыкладным Палажэннем аб органах тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання ў горадзе Мінску такі пункт рэкамендаваны Мінгарсаветам.

Увага! КОТэГС павінен быць зарэгістраваны ў якасці юрыдычнай асобы, бо «добраахвотная дружына ствараецца па рашэнні ... органа кіравання іншай юрыдычнай асобы для ўдзелу ў ахове правапарадку на яго тэрыторыі і дзейнічае ў адпаведнасці з палажэннем, прынятым на аснове Прыкладнага палажэння аб дабраахвотнай дружыне, якое зацвярджаецца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь (паводле арт. 13 Закона «Аб удзеле грамадзянащ у ахове правапарадку»).
Як фінансуюцца КОТэГСы?
КОТэГСы фінансуюцца за кошт:
- дабраахвотных унёскаў і ахвяраванняў фізічных і юрыдычных асобаў;
- грашовых сродкаў, якія адлічваюцца адміністрацыямі і выканкамамі;
- даходаў ад уласнай гаспадарчай дзейнасці;
- даходаў ад відовішчных ды іншых мерапрыемстваў, арганізаваных органам ТГС;- - іншых паступлення, якія не супярэчаць заканадаўству.

КОТэГС можа ажыццяўляць прадпрымальніцкую дзейнасць толькі ў тым выпадку, калі яна неабходная для яго статутных мэтаў, дзеля якіх ён створаны, адпавядае гэтым мэтам і прадмету дзейнасці некамерцыйных арганізацый, альбо калі яна неабходная для выканання дзяржаўна значных задачаў, прадугледжаных у яго ўстаноўчых дакументах, адпавядае гэтым задачам і прадмету дзейнасці дадзенай арганізацыі (у адпаведнасці з арт. 46 Грамадзянскага кодэкса).
Як рэгіструюцца КОТэГСы?
У адміністрацыю горада / выканаўчы камітэт / адпаведны сельскі савет падаюцца наступныя дакументы:

заява, аформленая ў парадку, вызначаным адпаведным абласным Саветам дэпутатаў / Мінгарсаветам;

палажэнне аб калегіяльным органе тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання;

пратакол мясцовага сходу, які ўтрымлівае звесткі аб заснаванні органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання, зацвярджэнні палажэння пра яго і абранні яго чальцоў;

спіс удзельнікаў мясцовага сходу з пазначэннем прозвішча, уласнага імя, імя па бацьку, года нараджэння, грамадзянства, месца жыхарства;

спіс чальцоў органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання з пазначэннем прозвішча, уласнага імя, імя па бацьку, даты нараджэння, грамадзянства, месца жыхарства і нумара хатняга (мабільнага) тэлефона, месца працы (навучання) і нумара працоўнага тэлефона, пасады ў органе тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання.

Ці ёсць у КОТэГСаў памяшканне для сустрэчаў ці захоўвання матэрыялаў?
Так. Ва ўсіх КОТэГСаў ёсць памяшканне, якое павінна прадастаўляцца выканкамам / адміністрацыяй ці ЖЭС, абсталяванае сродкамі сувязі для функцыянальнай дзейнасці і прыёму грамадзянаў.
Якія інструманты ёсць у КОТэГСаў для вырашэння пытанняў? Якім чынам фактычна гэтыя пытанні могуць быць вырашаныя?
  • Легальны статус, які аблягчае ўзаемадзеянне з органамі ўлады.
  • Фінансаванне (унёскі, ахвяраванні). Сродкі таксама могуць прадастаўляцца з мясцовага бюджэту, але неабавязкова.
  • Памяшканне, якое прадстаўляецца ўладамі.
  • Дабраахвотныя дружыны.
Ці можа КОТэГС стварацца са статусам юрыдычнай асобы?
Так.
Калегіяльны орган тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання можа стварацца без утварэння юрыдычнай асобы альбо ў выглядзе юрыдычнай асобы (арт. 27 Закона "Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні"). Пры гэтым, КОТэГС, створаны ў выглядзе юрыдычнай асобы, з'яўляецца некамерцыйнай арганізацыяй.
Калі фарміруецца КОТэГС і распускаецца? У які тэрмін?
Чальцы органаў ТГС абіраюцца на тэрмін паўнамоцтваў Саветаў чарговага склікання. Выбары чальцоў КОТэГС праводзяцца пасля выбараў у мясцовыя саветы, а распускаецца КОТэГС пасля заканчэння паўнамоцтваў чарговага склікання мясцовых саветаў. Звычайна КОТэГСы абіраюцца на працягу месяца пасля даты выбараў у мясцовыя саветы, г.зн. да ўступлення ў абавязкі наноў абраных дэпутатаў, але ўсё залежыць ад кіраўніцтва выканкамаў / адміністрацыяў на месцах.
Ці атрымліваюць ва ўжо створаных КОТэГСах старшыні і чальцы КОТэГСаў зарплату?
Калі КОТэГСы зарэгістраваныя ў якасці юрыдычнай асобы, тады яны могуць прыняць такое рашэнне. Аднак фонд зарабатнай платы складаецца з унёскаў.
Ці ёсць у старшыняў і актыву КОТэГСаў абавязальніцтвы перад жыхарамі?
Стварэнне КОТэГСа ў выглядзе юрыдычнай асобы дазваляе ў адпаведнасці з артыкулам 44 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь, мець ва ўласнасці, гаспадарчым распараджэнні ці аператыўным кіраванні адасобленую маёмасць, несці самастойную адказнасць па сваіх абавязках, ад свайго імя набываць і ажыццяўляць маёмасныя і асабістыя немаёмасныя правы, выконваць абавязкі, быць пазоўнікам і адказчыкам у судзе.
Ці магу я прысутнічаць на пасяджэнні КОТэГСа?

Права грамадзянаў прысутнічаць на пасяджэнні КОТэГСа наўпрост прадугледжанае ў Законе ад 04.01.2010 "Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь".
Частка другая пункта 3 артыкула 31 Закона: "грамадзяне маюць права свабоднага доступу на пасяджэнні калегіяльнага органа тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання, удзелу ў яго працы з правам дарадчага голасу". Для ўдзелу ў пасяджэнні грамадзяніну варта мець пры сабе толькі пашпарт. Месца рэгістрацыі (прапіска) павінна ўваходзіць у зону дзейнасці КОТэГСа.
Сайт запустил:


Illustration:
Инициатива "КОТОС" поддерживается

Координационным советом
Made on
Tilda